زنان الگو درقرآن کریم

به اشتراک بگذارید

خداوند(ج) درقرآن کریم برای تربیت انسان شیوه های مختلفی ارائیه می فرماید . روشهایی که هرکدام تاثیری خاص برروح وروان ومنش رفتاری انسان می گزارد . روشهای همچون بشارت به نعمتهای جاویدان ، بیم دهی ازعذاب همیشکی ، بیان سرگذشت گذشتگان ، داستان پیامبران ، استفاده ازتمثیل ، بهره گیری ازقسم وسوگند . یکی ازموثرترین وکارآمد ترین شیوه های تربیتی که درقرآن کریم بسیارمورد توجه قرارگرفته ارائیه الگوهای شایسته بطورمستقیم ویاغیرمستقیم می باشد . تعیین الگوهای صحیح وتاکید برپیروی ازایشان ونیزرسواکردن الگوهای نادرست وغلط ودرهم کوبیدن بتهای فکری وفرهنگی ازمهمترین روشهای تربیتی قرآن مجید است .

قرآن کریم پیامبرگرامی اسلام حضرت محمد مصطفی(ص) را الگوی شایسته واسوه حسنه مومنان معرفی نموده که درآیه ۲۱ ازسورۀ مبارکه احزاب می فرماید : ” به تحقیق برای شما پیامبرخدا اسوه والگوی نیکوئی است برای آن کس که به خدا وروزآخرت امیدواراست وخدا را بسیاریاد میکند ” همچنین هدف بسیارازداستانها وتمثیل های قرآنی الگوسازی ازسیره پیامبران ومومنان عبرت دهی ازفرجام پیشوایان کفروگمراهی است . خداوند مهربان درآیه ۱۱۱ ازسورۀ مبارکه یوسف می فرماید ” براستی که دربیان داستان ایشان برای صاحبان اندیشه عبرت کامل خواهد بود ” برای نمونه خداوند متعال درآیاتی ” آسیه ” همسرفرعون و”مریم ” دخترعمران را مثال میزند وایشان را اسوه والگوی تمام مومنان جهان اعم اززن ومرد معرفی میکند ودرآیه دهم ازسوره مبارکه تحریم می فرماید ” وخدا برای مومنان آسیه زن فرعون را مثل میآورد هنگامی که ازشوهرش بیزاری جست وعرض کرد بارالها ! خانه ای درجنت برای من بناکن ومرا ازشرفرعون وکردارش وازقوم ستمکارنجات بخش وخداوند برای مومنان مثل آورد مریم دختر عمران را که عفاف وپاکدامنی ورزید”.

دوستان همانگونه که گفتیم ودرآیات قرآنی هم آمده است خداوند(ج) درکتاب شریف خود دونمونه خوب اززنان را به عنوان الگوذکرمی کند . زنان با فضیلتی که خداوند آنها را نمونه همه مردم مومن معرفی میکند ونه تنها الگوی زنان “آسیه ” زن فرعون نمونه والگوی مردم مومن است . زنی که درخانه ای زندگی میکرد که صاحب آن خانه ادعای خدایی داشت ومی گفت من پروردگارشما هستم وشعاربرای شما خدایی غیرازخودم نمیشناسم ، درسرمی پرورانید . درچنین خانه ای خانمی می زیست که نمونه مردم متدین است . قرآن کریم فضایلی را برای این زن ذکر میکند ومهمترین آنها را دربعد دعا میداند که دراین دعا شش نکته مهم اخذ شده است .

علت این که این زن نمونه مردم خوب است به خاطرآن است که درنیایش به پرودگارعرض میکند ،پرودگارا پیش خود درجنت برای من خانه ای بساز، این زن درکنارخدا جنت را میطلبد اواول خدا را میخواهد وبعد درکنارخدا، خانه طلب میکند . “آسیه ” میگوید : اول خدا سپس جنت . البته جنتی که درنزد خداباشد . این درحالی است که دیگران دردعاهایشان تنها جنت را میخواهند واین یک نکته مهم وظریفی است که انسان به آن حد ازرشد وکمال برسد که ازخداجایزۀ اعمال نیکش را تقرب ونزدیکی به خدا بخواهد واگرجنت را ازخدا طلب میکند جنتی باشد که درجوارخداباشد .

با توجه براینکه ما درمورد زنها سه گونه برداشت داریم ، برداشت غربی وبرداشت شیطانی وبرداشت کسانی که به نام اسلام یک دیدگاه کورمتحجرانه ومتعصبانه دارند که بدترازدیدگاه شیطانی غرب راجع به زن است .

زن فرعون یعنی “آسیه ” سنبل انسانیت الگوی شرافت ونمائی ازانسان موحد خالص وخداجوست . آسیه درنیایش شش گانه اش ،شش خواسته ودعا ازخدا دارد که دودرخواست اوبه ولاء ومحبت الهی برمی گردد یکی لقاء الله ودیگری جنت وچهارخواسته دیگرهم به براء وبیزاری جستن ازدشمنان خدا برمی گردد. آن جا که می فرماید : خدایا مرا ازفرعون وکردارش نجات بخش . خواسته او این نیست که مرا ازعذاب  وشکنجه فرعون نجات بده بلکه ازخدا می خواهد که ازکارفرعون که شرک است اورا نجات بدهد وازخدا می خواهد که اورا ازاین که مظلوم یا ظالم باشد وازاین که زیربارشرک برود نجات بدهد .

بنابرین خانم که تا به این حد عالی میفهمد ودرخواستهایش براء وولاء داشته ومسائل اجتماعی وفردی را ازخداوند طلب می کند براستی می تواند بهترین الگو برای تمام مردان وزنان باشد .”آسیه ” زنی است که باکمال آسایش وراحتی درقصرفرعون زندگی میکند ولی این آسایش درآن فضای تاریک جهل ، باروح یکتا پرستی وعشق توحیدی سازگاری نداشت . لذاست که ازآن برائت می جوید وخداوند به پاداش این روح عالی ومعنوی اورا الگو معرفی میکند تامردان وزنان عالم درس یکتا پرستی ومحبت وعشق به خدا ، دشمنی با دشمنان خدا را ازاوبیاموزند . زندگی آسیه به ما این را می آموزد که زندگی مادی وزرق وبرق دنیا بدون عبودیت وبندگی محض خداوند ارزشی ندارد واین درس وعبرتی است بسیارآموزنده برای مومن وپارسا.

قرآنکریم درکنارمردان بزرگ اززنان بزرگ یاد میکند . درکنارحضرت آدم وابراهیم ازهمسران آنها ودرکنارحضرت موسی وعیسی ازمادران آنها درنهایت تجلیل وعظمت یاد میکند . اگرهمسران نوح ولوط را به عنوان زنانی ناشایسته برای شوهرانشان ذکرمیکند اززن فرعون نیز به عنوان زن بزرگی که گرفتارمرد پلیدی بود ، یاد مینماید . به فرموده شهید مطهری ، گویی قرآن خواسته است درداستانها توازن را حفظ کند وقهرمانان داستانها را منحصربه مردان ننماید .

قرآن درباره حضرت مریم ، مادرحضرت عیسی ( علیه السلام ) می گوید : کاراوازلحاظ مقامات معنوی وفضایل نفسانی به ان جا کشیده بود که درمحراب عبادت همواره ملائکه با او سخن می گفتند. ملائکه به او بشارت میدادند وازغیب برای او روزی میرسید وفرشته وحی براوظاهرمیشد .

قرآن کریم درمقام معرفی ملکه عفاف هم تمثیلی ازمرد می آورد وهم تمثیلی اززن . یوسف ( علیه السلام ) وحضرت مریم مزایای ارزشی فراوانی داشتند که یکی ازآن ارزشها ، وجود ملکه عفاف درآنهاست . حضرت مریم ازلحاظ زهد وتقوی وعفت ورزی به جایی رسیده بود که وقتی فرشته وحی به صورت انسان بسیارزیبا ودلربائی برآن حضرت ظاهرگشت تا به اوبشارت بارداربودن حضرت عیسی (علیه السلام ) را بدهد حضرت مریم که ازفرشته بودن او بی خبربود خیال کرد که آن شخص قصد سوء نسبت به اودارد . بلافاصله وبی هیچ درنگی گفت اگرپرهیزکاری ازتو به خدای رحمان پناه میبرم . حضرت مریم نه تنها خودش میل به گناه وآلودگی دامان ندارد بلکه آن فرشته را هم که به صورت بشرمتمثل شده بود نهی ازمنکرمیکند ومی گوید که اگرتوبا تقوی هستی دست به گناه نزن وازگناه بپرهیز.

حضرت مریم درعفاف وپاکدامنی تا جایی الگوی نمونه است که قرآن کریم ازاو به عنوان سرمشق والگوی زنان عالم وتاریخ یادمی کند واین درسی است به همه زنان عالم که اگرمیخواهند مورد توجه خداوند قراربگیرند واگرمیخواهند به سعادت کامل دنیوی واخروی برسند وروح وجسم خویش را پاک ومطهرنگهدارند باید عفت پیشه کنند تا به مقامات عالی معنوی دست یابند .

حضرت مریم دست پرورده وتربیت شده پدرنیست بلکه تربیت شده مادراست ، مادری که به جائی رسید که فرزندش را به خدا اهدا نمود وخدا آن فرزند را قبول کرد . مادرمریم ،مریم را به خدا پناه داد وخدا نیزبه او پناهندگی داد ودرپناه خود پذیرفت . وقتی مریم به دنیا آمد ، مادرش گفت : خدایا مین این دختررا وذریه اورا به توپناه دادم . خداهم فرمود : پس خداوند اورا به بهترین نحوپذیرفت . که این مطلب نشانه این است که یک مادرچه نقش عظیمی درسعادت اولاد خود می تواند داشته باشد .

مادراگرخود با تقوا وبا ایمان باشد واگربه دستورات الهی عمل کند وازمحرمات بپرهیزد وبا لقمه حلال وپاکی که شوهرش به خانه می آورد فرزندش را بپروراند به طورقطع فرزندی صالح به بارخواهد آورد.

خداوند مهربان برای گرامیداشت مقام خاص حضرت مریم درسوره تحریم آیه ۱۲چنین میفرماید : “ومریم دخترعمران را که خود را پاکدامن نگاه داشت دراو ازروح خود دمیدیم واوسخنان پروردگارخود وکتابهای اورا تصدیق کرد وازعبادت پیشگان بود ” .

هرگاه حضرت زکریا که کفیل حضرت مریم بود به او وارد می شد روزی خاصی را درحضورحضرت مریم می دید. خداوندمهربان درسوره آل عمران آیه ۳۷ میفرماید :

“هرگاه زکریا درمحراب بر اووارد میشد نوعی خوراکی درنزد اومی یافت ، گفت : ای مریم این ازکجا برای تو آمده است ، اوگفت : این ازجانب خداست که خدابرهرکسی که بخواهد بی شمارروزی دهد “.

وهمچنان فرشتگان برحضرت مریم سخن میگفتند وسخنان مریم را میشنیدند. مریم آنها را میدید وبا آنها هم کلام میشد . خداوند درتبیین مقام والای حضرت مریم درسوره ال عمران آیه ۴۲ می فرماید :

” به هنگامی که فرشتگان گفتند ای مریم خداوند تورا برگزیده وپاک ساخته وتورا برزنان جهان برتری داده است . ای مریم عبادت خدا را کن وسجده کن وبا رکوع کنندگان راکع باش . ونیزبشارت حضرت عیسی را به اودادند به هنگامی که فرشتگان گفتند ای مریم خداوند تورا به کلمه ای ازجانب خود که نامش مسیح عیسی بن مریم است مژده میدهد”.

با مطالعه درزندگی حضرت مریم وبا توجه به آیات قرآنی چند نکته مهم را درحضرت مریم می بینیم که به اولیاقت وسروری برزنان عالم داده شد . یکی ازآن صفات عفیف بودن حضرت مریم است . دیگری توکل وپناه بردن به خداوند که به ما می آموزد پناه بردن به حق ، چه تاثیراتی درزندگی دنیوی واخروی وهنگام مرگ انسان دارد .

موضوع دیگرعبادت وبندگی خالص برای خداوند است که به اولیاقت داد تا مادرپیامبراولواالعزم گردد وفرشته وحی براوفرود آید واین درسی است برای زنان عالم که با الگو پذیری ازشخصیت های همچون حضرت مریم وآسیه سعادت دنیوی واخروی خود وخانواده هایشان را تامین نمایند .

برگرفته ازکتاب    ( دسولی ټکری )

Post a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.